नैवेद्य

साधना असो आरती असो किंवा सेवा असो नैवेद्य हे देवाला देण्यामागे फार छान असे शास्त्र आहे. फार कमी अशा गोष्टी आहेत को ज्या आपण देवाला देऊ शकतो त्यातली नैवेद्य ही गोष्ट अतिशय सोपी आणि खास आहे. 

साधना करतेवेळी नैवेद्य दाखवताना काही गोष्टी ध्यानात ठेवणे गरजेचे असते. 

१. आपण दाखवलेला नैवेद्य हा आपण खाऊ शकू असा असावा.. 

२. शिळा नसावा

३. दैवताला आवडणाऱ्या नैवेद्याची माहिती आधी करून घेणे हितावह असते.

४. कुलदैवत व आराध्य याना दाखवलेला नैवेद्य सोडला तर बाकी कोणत्याही साधनेचा नैवेद्य खाऊ नये. 

५. गायीला खायला द्यावा किंवा त्या त्या दैवतेचे जे कोणी प्रतीक असेल त्यास खाऊ घालावा.

६. नैवेद्य हा थोडाच दाखवावा. उगीच वाया जाईल असे काही करू नये.

नैवेद्य दाखवताना आपण त्या दैवताला खाऊ घालत असल्याची भावना मनात असावी. शक्य तितक्या कोमल भावनेने नैवेद्य अर्पण करावा. नैवेद्य दाखवल्यावर ५ मिनिट थांबून मनात ते दैवत आपण दाखवलेला नैवेद्य ग्रहण करत असल्याची भावना ठेवावी. 

साधना झाली की लगेचच नैवेद्य उचलून घ्यावा. आपण देऊ शकतो अशा फार कमी गोष्टी आहेत त्यात नैवेद्य हा अग्रभागी आहे. आपल्या हाकेला धावणाऱ्या दैवताप्रति आपण केलेल्या सेवेव्यतिरिक्त नैवेद्य हीच गोष्ट थेट जाते. नैवेद्य दाखवताना आपल्या इच्छा त्या दैवताला सांगू नयेत. त्या सांगायला संकल्प पुरेसा असतो. केवळ आणि केवळ देण्याच्या भावनेने नैवेद्य अर्पण करावा. नैवेद्यसोबत थोडे पाणी सुद्धा ठेवावे व नन्तर ते झाडाला टाकावे. 

*टीप- या सर्व गोष्टी फक्त साधना करताना दाखविल्या जाणाऱ्या नैवेद्य पुरत्याच मर्यादित आहेत.*

प्रसन्न संध्या प्रदीप कुलकर्णी